Lezen op vakantie: Boekrecensie deel 1 Oorlog en Terpentijn (Stefan Hertmans)

De vakantie is voorbij, de boeken zijn uit…

Opmaak 1
Stefan Hertmans – Oorlog en Terpentijn (Stond al een tijd op mijn lijstje van gereserveerde boeken bij de biep en kon ik maandag eindelijk ophalen. Er waren een stuk of 30 wachtenden voor me, de lijst is inmiddels gegroeid tot 60 reserveringen. Een luid bejubelde Vlaamse Familiegeschiedenis tegen de achtergrond van de eerste wereldoorlog. Erg veel zin in, ga ik als eerste in beginnen).

Stefan Hertmans had in 1980 een aantal schriften van zijn opa gekregen waarin die een deel van zijn levensverhaal had opgeschreven. Oorlog en Terpentijn is de door Hertmans geschreven weergave van die dagboeken. Het boek begint met één van de herinneringen die de schrijver aan zijn opa heeft. Hertmans is een jongetje en gaat met zijn statige goedgeklede godvrezende grootvader en diens vrouw naar het strand.
Het is het begin van een literair standbeeld. Hertmans legt in die openingsfase (ook zichzelf) uit waarom het zo lang duurde vooraleer hij aan dit boek begon.

Het levensverhaal van opa valt in drie delen onder te brengen, zijn jeugd, zijn ervaringen in de Eerste Wereldoorlog en zijn grote liefde die hij na WOI ontmoette.

Armoede kleurt het leven aan het einde van de 19de eeuw voor de jonge Urbain. Op zijn dertiende werkt hij in een ijzergieterij, loodzwaar en levensgevaarlijk werk. Vader is schilder, restaureert schilderingen in kerken en is in het bezit van een zwakke gezondheid. Moeder is volgens haar ouders onder haar stand getrouwd en moet de eindjes met veel moeite aan elkaar knopen. 

Urbain groeit op en komt als jongeman in de gruwelen van de Eerste Wereldoorlog terecht. Zijn eigenwaarde houden in de eerste moderne smerige oorlog is hem veel waard. Hij is iemand die vooraan staat als er dapperheid gevraagd wordt. Maar wordt als dom Vlaams boerke behandelt door zijn Franse officieren, hetgeen een levenlang blijft steken. Hij raakt een aantal malen zwaargewond maar keert immer terug in de loopgraven. Uit zijn verhaal blijkt weer eens hoe ongelooflijk gruwelijk, goor en onmenselijk luguber de Eerste Wereldoorlog was. Urbain overleeft het, maar draagt de gruwelen nog 65 jaar met zich mee.

Vader komt te overlijden, moeder sluit een verstandshuwelijk, Urbain treedt in de voetsporen van zijn vader en gaat schilderen. Hij wordt verliefd op een buurmeisje, het is zijn grote liefde. Ze ontvalt hem al vlot, ze wordt ziek en overlijd, de grote tragedie in Urbains harde leven. Hij trouwt haar zus, een tegenpool van zijn grote liefde, maar wel de vrouw waar hij de rest van zijn leven lief en leed deelt.

Stefan Hertmans schrijft een monument voor zijn grootvader. Een boeiend tijdsbeeld over een man die altijd zijn waardigheid behield. Godvrezend maar koppig. Eerlijk en eigenzinnig. Teleurgesteld in zijn kleinzoon als die in de 70’s verworden is tot een linkse rakker met haar tot op zijn kont. Een man die zijn verdriet in stilte draagt, een trots man, een stijlvol man. Een opa die het als romanpersonage uitstekend doet.
Mooi boek, voldeed volledig aan de hoge verwachtingen!

Over abubakaridevries

Misantropisch regenwoudbewoner
Dit bericht werd geplaatst in Boeken en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.